Giới thiệu chung

Ninh Bình là tỉnh có tài nguyên thiên nhiên phong phú với hệ thống núi đá vôi hùng vĩ, hang động kỳ thú, rừng nguyên sinh Cúc Phương, khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long cùng hàng nghìn di tích lịch sử, văn hoá nổi tiếng… thuận lợi cho việc phát triển du lịch.

Những năm gần đây, du lịch Ninh Bình phát triển mạnh với hai loại hình nổi trội là du lịch sinh thái, du lịch văn hóa - tâm linh, tiêu biểu là khu du lịch sinh thái Tràng An, khu du lịch núi chùa Bái Đính, khu du lịch Tam Cốc - Bích Động... Lượng du khách đến với Ninh Bình tăng nhanh, năm 2011, toàn tỉnh đã đón hơn 3,6 triệu lượt khách, tăng gấp 46 lần so với năm 1992, du khách chủ yếu đến từ Bắc Mỹ, Úc, Newzealand, Đông Bắc Á, Pháp và Tây Âu. Năm 2011, tổng doanh thu du lịch đạt 655,2 tỷ đồng, tăng gấp 415 lần so với năm 1992. Đây là những con số ấn tượng, ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của ngành Du lịch Ninh Bình sau 20 năm tái lập tỉnh.

Để có được kết quả đó, trong những năm gần đây, Ninh Bình đã có nhiều cơ chế, chính sách nhằm thu hút, huy động các nguồn lực đầu tư vào du lịch, đặc biệt Nghị quyết 15-NQ/TU ngày 13-9-2009 về phát triển du lịch đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, đã tạo động lực thúc đẩy du lịch Ninh Bình phát triển. Qua đó, công tác lập quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết phát triển du lịch; thu hút đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, công tác quản lý Nhà nước, đào tạo nguồn nhân lực, xúc tiến, quảng bá... được các cấp, ngành, địa phương quan tâm, chú trọng thực hiện.

Trong công tác quy hoạch, tỉnh đã xác định một số khu du lịch chính: khu du lịch Tam Cốc - Bích Động - Tràng An - Cố đô Hoa Lư; khu du lịch trung tâm thành phố Ninh Bình; khu du lịch Cúc Phương - Kỳ Phú - hồ Đồng Chương… Ngành Du lịch đã thu hút được nhiều dự án lớn vào đầu tư và khai thác. Cơ sở hạ tầng du lịch không ngừng được đầu tư, nâng cấp, tôn tạo, nhất là ở các khu du lịch trọng điểm. Các khu, điểm du lịch đi vào tour, tuyến với đa dạng các loại hình du lịch đặc sắc như: du lịch sinh thái, du lịch văn hóa - tâm linh, lịch sử, du lịch thể thao, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch homestay… Khu di tích Cố đô Hoa Lư có ý nghĩa rất lớn về mặt lịch sử; khu du lịch tâm linh núi chùa Bái Đính - ngôi chùa lớn nhất Việt Nam, với rất nhiều kỷ lục đã được trung tâm sách kỷ lục Việt Nam xác lập; nhà thờ đá Phát Diệm, quần thể thánh đường độc nhất vô nhị trên vùng đất sa bồi Kim Sơn; khu danh thắng Tràng An đang tiến tới đề nghị UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới... đã thu hút được một lượng lớn khách du lịch đến tham quan, chiêm bái.

Du khách đến Ninh Bình không chỉ được tham quan, thưởng ngoạn những quần thể danh lam thắng cảnh đẹp kết hợp với các di tích lịch sử có ý nghĩa sâu sắc, mà còn được cung cấp đầy đủ các dịch vụ như lưu trú, nghỉ ngơi, ăn uống, vui chơi, giải trí... Trong những năm gần đây, cơ sở vật chất phục vụ du lịch ngày càng được đầu tư khang trang, hiện đại, phong cách phục vụ ngày càng chuyên nghiệp. Hệ thống cơ sở lưu trú trên địa bàn tỉnh tăng về số lượng và nâng cao về chất lượng. Nếu như năm đầu tái lập tỉnh, số cơ sở để khách lưu trú rất hạn chế, toàn tỉnh chỉ có 2 cơ sở lưu trú du lịch với 58 buồng ngủ, thì đến nay, toàn tỉnh đã có 224 cơ sở lưu trú du lịch với 3.564 phòng nghỉ, trong đó có 1 khách sạn 4 sao, 31 khách sạn từ 1 đến 2 sao và 4 khách sạn dự kiến tiêu chuẩn từ 3 đến 5 sao đang hoàn thiện và chuẩn bị đưa vào hoạt động. Hệ thống nhà hàng phục vụ ăn uống phát triển mạnh, đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách du lịch. Toàn tỉnh có khoảng 800 nhà hàng phục vụ du khách với nhiều món ẩm thực mang hương vị đặc trưng riêng của vùng đất Ninh Bình như: tái dê, cơm cháy, miến lươn, nem chua Yên Mạc, rượu Lai Thành, mắm tép Gia Viễn... Cùng với trên 20.000 cơ sở kinh doanh thương mại, hơn 200 điểm kinh doanh dịch vụ vui chơi, giải trí ... sẽ đáp ứng đầy đủ nhu cầu của du khách khi đến tham quan, nghỉ dưỡng tại Ninh Bình.

Tại các khu, điểm du lịch, công tác tổ chức quản lý và hoạt động đi vào nề nếp, khoa học, do đó đã hấp dẫn nhiều du khách trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực luôn được tỉnh quan tâm, thông qua các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về du lịch cộng đồng, giao tiếp bằng ngoại ngữ, các hội thi hướng dẫn viên, thuyết minh viên du lịch... đã làm cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên phục vụ chuyên nghiệp hơn, chất lượng phục vụ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ hội nhập.

Nhờ có những cơ chế, chính sách phù hợp, du lịch Ninh Bình đang phát triển mạnh và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh, giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động tại địa phương.

Để du lịch Ninh Bình phát triển bền vững, xứng tầm với du lịch trong nước và quốc tế, trong định hướng phát triển du lịch của tỉnh đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, về công tác quy hoạch phát triển du lịch, tỉnh đã xác định phát triển du lịch sinh thái, tâm linh, gắn với quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; tập trung hoàn thành, nâng cấp các khu du lịch trọng điểm của tỉnh như: khu danh thắng Tràng An tiến tới đề nghị UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới; khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long; khu Kênh Gà - Vân Trình; khu du lịch sinh thái hồ Đồng Chương; xây dựng và đưa vào hoạt động hệ thống cơ sở lưu trú đạt chất lượng từ 3 đến 5 sao; tăng cường công tác quản lý Nhà nước về du lịch, xây dựng cơ chế quản lý và mô hình quản lý các khu du lịch lớn như: Tam Cốc - Bích Động, cố đô Hoa Lư, Vân Long, Linh Cốc - Hải Nham, danh thắng Tràng An…; tập trung khai thác 2 loại hình du lịch chính là du lịch sinh thái và du lịch văn hóa - tâm linh; đồng thời, tiếp tục đầu tư phát triển mạnh các loại hình du lịch có thế mạnh như: du lịch nghỉ dưỡng cuối tuần, du lịch hồ ven núi, du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo…

Những điểm đến:
Du lịch Ninh Bình_Khu du lịch sinh thái Tràng An

  Trải dài trên diện tích 2.168 ha đã từ lâu được coi là "Vịnh Hạ Long trên cạn", được tạo bởi những dải đá vôi với thung lũng, sông ngòi hòa quyện vào nhau tạo nên một không gian huyền ảo, trữ tình hiếm thấy. Hệ thống hang động nơi đây vô cùng đa dạng về hình thái và chủng loại, mỗi hang chứa đựng những sắc thái riêng biệt, do hiện tượng hòa tan và lắng đọng đá vôi làm nên nhiều thạch nhũ muôn màu, muôn vẻ, tập trung thành từng cụm và có quan hệ mật thiết với nhau.

          Khu du lịch sinh thái Tràng An và khu văn hóa tâm linh núi chùa Bái Đính, tỉnh Ninh Bình, cách Hà Nội hơn 90km về phía nam thuộc địa phận các xã Trường Yên, Ninh Vân, Ninh Hải (huyện Hoa Lư), Gia Sinh (huyện Gia Viễn), xã Ninh Nhất, phường Tân Thành (thành phố Ninh Bình), Khu du lịch sinh thái này gồm bốn phần chính đó là khu Bảo tồn đặc biệt Cố đô Hoa Lư, khu trung tâm, khu văn hóa tâm linh núi chùa Bái Ðính và khu du lịch sinh thái hang động Tràng An.quanh năm thu hút hàng ngàn du khách trong và ngoài nước đến thưởng ngoạn, chiêm bái.

        Theo kế hoạch, tháng 9/2012, hồ sơ Quần thể danh thắng Tràng An là di sản thiên nhiên thế giới sẽ được trình lên Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO).
        Trong các tiêu chí do UNESCO đưa ra, Tràng An đáp ứng được 2 tiêu chí, đó là tiêu chí 7 về giá trị địa chất- địa mạo: "Di sản là những ví dụ nổi bật đại diện cho những giai đoạn quan trọng của lịch sử trái đất, bao gồm cả việc ghi chép lại cuộc sống, các quá trình địa chất lớn đang tiếp diễn trong sự phát triển của các địa mạo, hay những đặc điểm địa chấn và địa hình lớn"; tiêu chí 9 về giá trị thẩm mỹ: "Di sản chứa đựng các hiện tượng thiên nhiên siêu việt hay khu vực có vẻ đẹp thiên nhiên khác thường và tầm quan trọng thẩm mỹ."
        Theo nghiên cứu của phó giáo sư, tiến sĩ Đỗ Văn Trụ, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Di sản văn hóa Việt Nam, nhiều hang động chứa đựng trong lòng nó các di tích khảo cổ thời tiền sử, về lịch sử hình thành và phát triển của con người cũng như lịch sử của biến động khí hậu toàn cầu, của sự diễn thế môi trường khu vực. Các nhà khoa học nghiên cứu về địa chất đã phát hiện thấy di vật, dấu tích người tiền sử cách đây từ 5.000 năm đến 30.000 năm ở hang Bói, hang Trống, núi đá hang Chợ, núi đá ông Hay và hang núi Thung Bình...
        Ông Trụ khẳng định, Tràng An thực sự là một bảo tàng địa chất ngoài trời. Sự đa dạng về địa chất, địa mạo và hệ thống hang động là kết quả của quá trình hoạt động địa chất trên diện rộng kéo dài hàng trăm triệu năm. Từ biển cả đã biến thành núi non hùng vĩ, từ các núi đá vôi nguyên vẹn đã trở thành hơn 500 hang động lớn nhỏ thuộc nhiều thế hệ khác nhau có độ tuổi lâu nhất từ 32 triệu năm xuống đến 6.000 năm dưới tác động của sự thay đổi mực nước biển toàn cầu và chuyển động thăng trầm của vỏ Trái đất.
Xuất phát từ vị trí địa lý, đất đai và địa mạo, các dãy núi đá vôi có vách dốc đứng kết hợp với trũng ngập nước thường xuyên hay theo mùa, mặt khác, lại là nơi có nhiều hang động xuyên thuỷ nên Tràng An mang trong mình nó nhiều tiểu vùng khí hậu khác nhau, có hệ sinh thái trên cạn và dưới nước cùng tồn tại song song rất đặc biệt.
        Hệ sinh thái trên cạn trong khu danh thắng Tràng An là nơi sinh sống của khoảng 600 loài thực vật, 200 loài động vật, một số loài được ghi trong sách Đỏ Việt Nam cần được bảo vệ như rắn hổ chúa, kỳ đà hoa, trăn đất, rắn sọc đầu đỏ. Tại vùng lõi, các nhà khoa học đã phát hiện một quần thể khỉ, vượn và chim phượng hoàng đất sinh sống. Ở dưới nước, hệ sinh thái bao gồm khoảng 30 loài động vật nổi, 40 loài động vật đáy. Loài rùa cổ sọc quý hiếm có tên khoa học là Ocaclia sinensis cũng được tìm thấy tại đây.
       Sau gần 1 ngày ngồi thuyền khám phá vẻ đẹp sông nước Tràng An, Robert Sklar, vị khách du lịch đến từ nước Mỹ không thể giấu nổi cảm xúc ngỡ ngàng xen lẫn thích thú khi bước chân lên bờ.

"Phong cảnh thiên nhiên nơi đây đẹp tuyệt. Vừa ở chỗ xuất phát, chỉ hơn chục phút sau, con thuyền đã lách vào một nhánh sông hẹp bốn bề bao bọc bởi những dãy núi có nhiều đỉnh vút nhọn, vách dốc thẳng đứng như tháp đá. Nước trong ngăn ngắt, có thể nhìn thấy vô vàn cây thuỷ sinh đung đưa dưới đáy. Cứ ngỡ không còn lối ra, bất ngờ xuất hiện một ngã rẽ nhỏ, người lái thuyền đưa chúng tôi tiếp tục tiến sâu vào bên trong. Không gian liên tục biến đổi. Lúc thuyền lọt thỏm giữa hai vách đá sừng sững vây sát, lúc lại vòng ra một vùng sông nước thoáng đãng, thật kỳ diệu...," anh Robert Sklar nhận xét.
Nở trên môi nụ cười mãn nguyện, Mary O'Regan chia sẻ, ấn tượng nhất đối với cô, đó là khi một mình ngồi lọt thỏm trong lòng thuyền, chầm chậm đi qua 11 hang xuyên lòng núi dài hàng chục đến hàng trăm mét. "Bạn sẽ khó ngồi thẳng bởi lẽ vòm cửa tiến vào hang rất thấp. Nếu không cẩn thận, bạn có thể bị va đầu vào đá. Tôi cảm nhận rõ sự thú vị xen lẫn mạo hiểm. Còn rất nhiều những hang động khác mà tôi muốn khám phá nếu như có dịp trở lại nơi đây," Mary nói.
       Sau sáu năm, từ 2005 đến 2011, Du lịch Việt Nam sử dụng slogan "The Hidden Charm - Vẻ đẹp tiềm ẩn," thì nay đã được thay thế bằng "Việt Nam - Timeless Charm - Vẻ đẹp bất tận". Điều này cho thấy, việc khai thác các giá trị di sản văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc để phát triển du lịch đã trở thành một trong những hướng đi quan trọng.
        Trải qua chiều dài lịch sử, quần thể cố đô Hoa Lư-khu du lịch sinh thái Tràng An-khu du lịch văn hoá tâm linh núi chùa Bái Đính hiện vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn các danh lam thắng cảnh, nơi thờ tự anh hùng dân tộc như đền vua Đinh, vua Lê, chùa Nhất Trụ, chùa Bàn Long… Cùng với những di tích trên mặt đất tạo nên "Thành nội", "Thành ngoại", các nhà khảo cổ đã khai quật và phát hiện thấy nền của cung điện Hoa Lư cách đây hơn 1.000 năm.
Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Luyên, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Ninh Bình cho biết, Quần thể danh thắng Tràng An được chia làm 4 khu chức năng gồm khu trung tâm; khu du lịch hang động; khu núi chùa Bái Đính và khu công viên văn hóa, có 9 tuyến du lịch đường thuỷ và 2 tuyến du lịch đường bộ. Hệ thống giao thông trên bộ được xây dựng với 11 đường chính, đường nhánh và đường đi bộ qua núi với tổng chiều dài gần 40km.
Năm 2011, 3,6 triệu lượt du khách đã tìm về với Ninh Bình, thu từ dịch vụ du lịch đạt 730 tỷ đồng. Con số này sẽ được tăng lên 4 triệu khách trong năm 2012, phấn đấu doanh thu tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Để làm được điều này, tỉnh đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, đa dạng hoạt động quảng bá, xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo mang đặc thù địa phương kết hợp với giữ gìn an ninh trật tự tại các danh lam, thắng cảnh, di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn, không để xảy ra phiền hà cho du khách.
       Ông Trần Hữu Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình khẳng định, trong quá trình xây dựng Quần thể danh thắng Tràng An là di sản thiên nhiên thế giới, tỉnh kiên quyết giữ gìn nguyên trạng cảnh quan, môi trường sinh thái, môi trường xã hội nơi đây để phát triển loại hình thăm quan, nghỉ dưỡng kết hợp tín ngưỡng văn hóa tâm linh, đồng thời chống mọi biểu hiện tận dụng để khai thác cạn kiệt sản phẩm du lịch./.

Toàn cảnh Cố đô Hoa Lư

Ninh Bình là vùng đất có nhiều di tích, danh lam thắng cảnh nổi tiếng của đất nước, hoà quyện cùng bản sắc văn hoá, tạo cho tỉnh Ninh Bình các thế mạnh để phát triển du lịch. Tiêu biểu như Cố đô Hoa Lư, vùng đất là kinh đô của nước Đại Cồ Việt thế kỷ thứ 10 - Nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên của nước ta gắn liền với ba vương triều: Đinh - Tiền Lê - Lý, với ba vị anh hùng dân tộc: Vua Đinh Tiên Hoàng, Vua Lê Đại Hành và Vua Lý Thái Tổ. Chính từ đây, Vua Lý Thái Tổ đã xuống chiếu dời đô ra Thăng Long. Nơi đây, đến nay vẫn còn nhiều công trình kiến trúc được lưu giữ, đó là đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, đền thờ Vua Lê Đại Hành, nhà bia tưởng niệm Vua Lý Thái Tổ, lăng Vua Đinh, lăng Vua Lê, phủ Bà Chúa, phủ Vực Vông, bia Cửa Đông, chùa Nhất Trụ… Những bức tường thành thiên tạo và nhân tạo, những núi non và hang động kỳ tú, đậm chất văn hoá, lịch sử như Xuyên Thuỷ động, núi Ông Trạng, núi Hòm Sách, núi Cột Cờ, núi Ghềnh Tháp, hang Quàng, hang Muối, động Thiên Tôn, động Am Tiêm, động Liên Hoa…

Hang động Tràng An

Xung quanh vùng đất Cố đô Hoa Lư còn có những di tích, những danh lam thắng cảnh thơ mộng, hấp dẫn du khách, đó là khu Tam Cốc - Bích Động được mệnh danh là “vịnh Hạ Long trên cạn” của Việt Nam. Tam Cốc đẹp nổi tiếng và Bích Động được mệnh danh là “Nam Thiên đệ nhị động” (động đẹp thứ nhì trời Nam, sau động Hương Tích ở Hà Nội). Đền Thái Vi là nơi in đậm dấu tích của hai cuộc kháng chiến chống quân Nguyên, nơi thờ bốn đời vua nhà Trần. Cách đó không xa, khu hang động sinh thái Tràng An, nơi hội tụ nhiều nhất các động nước trên diện tích hàng ngàn hec-ta, với 31 thung, 50 hang động xuyên thuỷ, có phủ Khống, phủ Đột, đền Nội Lâm nổi tiếng. Chùa Bái Đính, ngôi chùa lớn nhất ở nước ta, có diện tích 700ha với vẻ đẹp hoành tráng của chùa Tam Thế. Chùa Bái Đính đã được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam cấp bằng xác nhận kỷ lục: “Đại hội đồng chuông lớn nhất Việt Nam (phá kỷ lục Việt Nam)” (quả chuông nặng 36 tấn); “Pho tượng phật Thích Ca bằng đồng cao và nặng nhất Việt Nam” (pho tượng đồng nặng 100 tấn); “Ngôi chùa có bộ tượng Tam Thế bằng đồng lớn nhất Việt Nam” (mỗi pho tượng đồng nặng 50 tấn); “Ngôi chùa có giếng lớn nhất Việt Nam” (giếng Ngọc có đường kính gần 30m).

Tỉnh Ninh Bình có di tích lịch sử văn hoá và danh lam thắng cảnh được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh. Con số đó phản ánh sự phong phú của di sản, là tiềm năng, tài nguyên du lịch, điển hình như đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng ở xã Gia Phương, động Hoa Lư, đền thờ Trương Hán Siêu, đền thờ Nguyễn Công Trứ, đền thờ Đức Thánh Nguyễn, chùa Bàn Long, chùa Địch Lộng, chùa Non Nước, đình Trùng Thượng, đình Trùng Hạ, đèo Tam Điệp, phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn, nhà thờ đá Phát Diệm, khu căn cứ cách mạng Quỳnh Lưu…

Ninh Bình cũng là nơi còn lưu giữ nhiều nghề thủ công truyền thống, trong thời kỳ kinh tế du lịch phát triển thì đây lại là những sản phẩm có giá trị cao để phát triển dịch vụ du lịch. Tiêu điểm như làng nghề trạm khắc đá Ninh Vân, thêu ren Ninh Hải, mỹ nghệ cói Kim Sơn, đồ gỗ Phúc Lộc, làng đá cảnh Bình Khang…

Lễ hội Cố đô Hoa Lư

Về lễ hội, Ninh Bình cũng là tỉnh có nhiều tiềm năng. Lễ hội truyền thống và nhiều hội làng mang đậm yếu tố dân gian, đậm đà văn hoá vùng đất châu thổ sông Hồng. Những lễ hội lớn như lễ hội Trường Yên, lễ hội đền Thái Vi, lễ hội Đức Thành Nguyễn, lễ hội chùa Bái Đính, lễ hội Báo Bản làng Nộn Khê, hội đền Dâu…

Về văn hoá ẩm thực, từ lâu, Ninh Bình đã nổi tiếng với bún mọc Kim Sơn, rượu Lai Thành, tái dê, ngọc dương tửu, cá rô Tổng Trường (Hoa Lư), nem chua Yên Mạc, mắm tép Gia Viễn, cá chuối nướng Vân Long, nhất hưởng thiên kim (cơm cháy), rượu cần Nho Quan… Các món ăn đặc sản trên cũng là nguồn tài nguyên du lịch có giá trị. Hay nói một cách hình tượng, thì văn hoá ẩm thực như cái duyên, tô điểm cho môi trường du lịch hấp dẫn.

Với tài nguyên du lịch đa dạng và phong phú, Ninh Bình có nhiều tiềm năng để phát triển các loại hình du lịch tham quan nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch văn hoá – tín ngưỡng tâm linh, du lịch thể thao mạo hiểm, du lịch vui chơi giả trí, du lịch khảo cứu và sưu tầm, du lịch hội nghị, hội thảo…

Chùa Bái Đính

Du Lịch Ninh Bình - Chùa Bái Đính hay Khu văn hóa tâm linh núi chùa Bái Đính là một quần thể chùa nằm trên núi Bái Đính ở xã Gia Sinh, Gia Viễn, Ninh Bình. Nơi đây không chỉ đơn thuần là một khu chùa thờ Phật tổ, thờ Thần núi và Chúa Thượng Ngàn mà còn gắn với lễ tế cờ khi vua Quang Trung ra Thăng Long đại phá quân Thanh. Chùa Bái Đính cổ được phát hiện bởi đức thánh Nguyễn Minh Không, ông là người đã biến các hang động thành chùa khi đến đây tìm cây thuốc chữa bệnh hóa hổ cho vua Lý Thần Tông. Bái Đính còn là một di tích cách mạng thuộc chiến khu Quỳnh Lưu.

Dự án mở rộng núi chùa Bái Đính thành một khu chùa nằm trong các hạng mục bảo tồn tôn tạo và phát huy giá trị lịch sử của khu di tích cố đô Hoa Lư, sẽ hoàn thành vào năm 2010 để phục vụ đại lễ 1000 năm Hoa Lư-Thăng Long-Hà Nội. Khi hoàn thành, đây được xem là khu chùa có quy mô lớn nhất Việt Nam. Tương lai, nơi đây trở thành một khu văn hóa tâm linh hấp dẫn với nhiều kỷ lục Việt Nam và khu vực. Kiến trúc hoành tráng, đồ sộ nhưng đậm chất á đông của chùa Bái Đính phù hợp với tâm lý hiếu kỳ, tò mò của người Việt hiện đại. Chùa Bái Đính là ngôi chùa lớn nhất Đông Nam Á, khu chùa kỷ lục Việt Nam, trung tâm Phật giáo tương lai…

500 vị La Hán bằng đá cao 2m Gồm 234 gian, ở hai phía Đông Tây, có chiều dài 1.052 m. Trong các gian nhà hành lang đó đặt 500 tư­ợng La Hán bằng đá nguyên khối to, mỗi tượng cao 2,4 m, nặng khoảng 4 tấn, do bàn tay các nghệ nhân làng nghề đá xã Ninh Vân, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình chế tác.