em có thai được 4 tháng ,em phải tiêm phòng chưa ? và em phải tiêm vào tháng thứ mấy? (nguyễn thị thư)
Trả lời:
Bạn nên chăm đến gặp bác sĩ khi mang thai
Để được mẹ tròn con vuông, một trong những việc quan trọng nhất là
theo dõi chặt chẽ thai kỳ bằng cách đi khám ít nhất 3 lần. Với các
trường hợp có thai sau khi điều trị vô sinh, điều này càng trở nên cần
thiết nhằm phát hiện và can thiệp kịp thời những bất thường có thể xảy
ra.
Mục đích của khám thai định kỳ là theo dõi sự phát triển, thay đổi
của mẹ hay tình trạng bệnh lý của mẹ như cân nặng, ăn uống, nám mặt, sạm
da, cao huyết áp do thai, bệnh tim mạch... và phát hiện những bất
thường của thai.
Thai kỳ phát triển qua 3 giai đoạn, mỗi giai đoạn được gọi là 1 tam cá nguyệt, tương ứng với 13 tuần.
- Tam cá nguyệt đầu (3 tháng đầu): Từ khi mang thai đến khi thai tròn
3 tháng. Đây là thời kỳ hình thành và hoàn thiện các cơ quan của thai
nhi.
- Tam cá nguyệt thứ hai (3 tháng giữa): Là giai đoạn tăng trưởng, nếu
tình trạng thai chậm phát triển xảy ra trong thời kỳ này thì thường rất
nặng.
- Tam cá nguyệt thứ ba (3 tháng cuối): Là giai đoạn tăng trọng,
thường xuất hiện những biến chứng của thai kỳ như cao huyết áp do thai,
tiền sản giật, chảy máu âm đạo do nhau tiền đạo...
Lịch khám tùy thuộc vào tuổi thai hay các vấn đề của từng tam cá
nguyệt. Lần khám đầu tiên bắt đầu vài ngày sau khi mất kinh hay trễ
kinh. Đây là lần khám rất quan trọng, nhất là với những người từng sẩy
thai trước đó, vì bác sĩ sẽ tập trung đánh giá sức khỏe của mẹ và xác
định vấn đề mang thai. Từ đó đến khi được 28 tuần, thai phụ sẽ đi khám 4
tuần/lần, tiếp theo là giai đoạn khám 2 tuần/lần (đến 36 tuần tuổi).
Giai đoạn cuối cùng, thai phụ phải đến gặp bác sĩ hằng tuần. Với những
thai kỳ có vấn đề như ra huyết, dọa sinh non, mẹ có bệnh lý..., bác sĩ
sẽ cho lịch khám riêng.
Trong quá trình khám thai, người mẹ sẽ được tiêm phòng uốn ván với 2
mũi, cách nhau 1 tháng, mục đích là phòng ngừa uốn ván rốn cho trẻ sơ
sinh, mỗi mũi tiêm ngừa cách nhau 1 tháng.
Các xét nghiệm cần làm trong thai kỳ gồm: xét nghiệm nhóm máu,
Hemoglobin (xác định tình trạng thiếu máu, thiếu sắt), đường trong máu,
bệnh lây truyền qua đường tình dục (như viêm gan B, giang mai, HIV,
lậu...).
Thai nghén không buộc người mẹ từ bỏ mọi hoạt động bình thường. Họ
vẫn có thể đi làm, tập thể dục buổi sáng, chơi các môn thể thao nhẹ.
Nhưng nếu bị dọa sẩy thai hay có tiền căn sẩy thai liên tiếp, nên nghỉ
ngơi tuyệt đối và có sự tham vấn của bác sĩ chuyên khoa.
Trong ba tháng đầu và sau tháng thứ 8, nên tránh quan hệ vợ chồng hay
đi xa, để phòng sẩy thai hay chuyển dạ sinh bất ngờ. (Theo sk&đs )
Ngoài ra bạn cần lưu ý:
Trong khi mang thai nên tiêm phòng Cúm (Flu vaccine) nếu 3 tháng giữa
và 3 tháng cuối của thai kỳ trùng hợp với mùa Cúm ( từ tháng 10 cho đến
hết tháng 2 của năm kế ). Sau đó mỗi năm nên chích ngừa Cúm.
Chế độ ăn uống cho phụ nữ mang thai cần được cân bằng, nhiều chất
đạm, ít chất béo, tức không ăn nhiều mở. Nên ăn thịt nạt, không mở. Nên
ăn nhiều rau cải tươi, trái cây để có nhiều chất sơ (fiber), chất
Calcium, chất sắt, các sinh tố nhất là sinh tố A, C. Nên uống thêm sinh
tố dành cho phụ nữ có thai, trong đó có Folic acid. Nên uống Folic acid
là sinh tố cần thiết cho sự thành lập tế bào của bài thai và ngừa tật dị
dạng ở não và tủy sống như tật không có não bộ (anencephaly), nứt đốt
sống (spina bifida). Trước khi có thai nên uống Folic acid 400mcg (400
microgram) mỗi ngày, khi có thai có thể uống 800mcg mỗi ngày cho đến hết
3 tháng đầu cuả thai kỳ. Chị nên bắt đầu uống ngay bây giờ khi chuẩn bị
có thai. Trước khi uống cũng nên hỏi bác sĩ vế số lượng Folic acid vì
mổi quốc gia có thể khác nhau về tiêu chuẩn số lượng.
Không được uống rượu hút thuốc. Cũng tránh đừng gần người hút thuốc,
trong nhà không nên có người hút thuốc. Cũng nên kiêng cà phê. Nếu cần
uống thuốc gì thì phải báo cho bác sĩ biết trước. Bạn có thể tiêm tại
các bệnh viện bà mẹ trẻ em hay phụ sản hay bệnh viện lớn tại nơi bạn
sinh sống.
Trên đây là những giải đáp căn bản cần thiết cho các câu hỏi của bạn
nhưng bạn cũng nên đến khám bác sĩ gia đình và bác sĩ sản khoa để được
khám và tư vấn chi tiết cụ thể vì sự sinh sản của phụ nữ rất quan trọng,
cần phải được theo dỏi, tư vấn ngay từ đầu cho đến sau khi sinh.
Lịch khám thai, tiêm phòng cho sản phụ
Ngay từ khi lọt lòng mẹ, trẻ em đã cần tiêm chủng vacxin phòng bệnh
và lịch tiêm chủng được hoàn tất trước khi trẻ trưởng thành. Nếu một
người phụ nữ bước vào tuổi sinh đẻ đã được tiêm chủng đủ loại vacxin
phòng bệnh thì khi có thai họ không cần phải tiêm chủng phòng bệnh nữa
Để phòng bệnh uốn ván, bà mẹ cần được tiêm hai mũi vacxin phòng uốn ván trong khi có thai
Tuy nhiên, có những người đó thì vẫn cần phảI tiêm chủng một số loại
vacxin nào đó để phòng ngừa các tai biến nghiêm trọng cho cả mẹ và con.
Ví dụ: với các bà mẹ Việt Nam hiện nay khi có thai thì hầu hết trong số
họ chưa có ai đã tiêm đủ liều vacxin phòng uốn ván để có thể có miễn
dịch suốt đời (5 lần tiêm trong 3 năm với khoảng cách từ một tháng đến
sáu tháng rồi một năm),
Vì thế để phòng bệnh uốn ván, bà mẹ cần được tiêm hai mũi vacxin phòng
uốn ván trong khi có thai. Mũi thứ hai tiêm sau mũi thứ nhất ít nhất 4
tuần (một tháng) và mũi thứ hai phải tiêm trước ngày đẻ ít nhất một
tháng thì mới bảo đảm kết quả phòng tránh được bệnh.
Sở dĩ người ta ít nhiều e ngại không muốn tiêm chủng vacxin cho người có thai vì hai lý do:
+ Nhiều vacxin được bào chế từ vi sinh vật còn sống chỉ giảm độc lực (để
không gây bệnh cho người được tiêm) sẽ có thể trở thành nguy cơ đối với
thai nhi.
+ Sau khi tiêm chủng, phản ứng phụ của một số loại vaxin quá mạnh có thể làm cho mẹ bị sốt cao và từ đó ảnh hưởng xấu cho thai.
Cho đến nay, khoa học đã xếp các vacxin đối với người có thai thành ba nhóm:
- Nhóm 1: bao gồm những vacxin hoàn toàn vô hại đối với thai,
ngược lại còn tác dụng bảo vệ thai sau khi đẻ ra trong vài tháng đầu
tiên nhờ chất kháng thể của mẹ có được sau khi tiêm chủng đã chuyển sang
con qua hàng rào rau thai. Đó là các vacxin phòng uốn ván, vacxin chống
viêm gan virút B, vacxin phòng bại liệt bào chế từ những virut đã bất
hoạt, vacxin phòng cúm .
- Nhóm 2: là những vacxin có thể tiêm chủng trong một số hoàn
cảnh như vacxin phòng bệnh tả (khi có dịch ở khu vực người mẹ sống),
vacxin phòng bệnh dại (khi bà mẹ bị chó dại cắn hoặc chó nghi ngờ bị dại
cắn), vacxin chống bệnh sốt vàng.
- Nhóm 3: là các vacxin không được dùng cho các bà mẹ đang có
thai, bao gồm vacxin phòng bạI liệt uống (chế bằng vi rút giảm độc lực)
của Sabin, vacxin chống bệnh ho gà, bạch hầu, thương hàn, sởi, quai bị
và lao (BCG).
Lịch tiêm phòng, khám thai cho thai phụ :
Lần 1: Tuần thứ 5
- Siêu âm 2D (kiểm tra túi phôi trong buồng tử cung)
- Khám thai, kiểm tra nội tiết
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
- Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)
Lần 2: Tuần thứ 8
- Siêu âm 2D (kiểm tra tim thai)
- Khám thai, kiểm tra nội tiết
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
- Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)
Lần 3: Tuần thứ 12
- Siêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi)
- Khám thai, kiểm tra nội tiết
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
- Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)
Lần 4: Tuần thứ 16
- Siêu âm 2D
- Khám thai, kiểm tra nội tiết
- Xét nghiệm máu (Tripple test)
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
- Uống canxi, sắt và magie B6
- Uống (tiêm) nội tiết (nếu cần)
Lần 5: Tuần thứ 20
- Siêu âm 2D
- Khám thai, kiểm tra nội tiết
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
- Uống thuốc canxi, sắt, magie B6
- Kiểm tra thai máy (3 lần / ngày)
Lần 6: Tuần thứ 22
- Siêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi)
- Kiểm tra thai máy (3 lần / ngày)
Lần 7: Tuần thứ 26
- Siêu âm 2D
- Khám thai, kiểm tra nội tiết
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng
- Uống thuốc canxi, sắt, magie B6
- Kiểm tra thai máy (3 lần/ ngày)
Lần 8: Tuần thứ 30
- Xét nghiệm máu, thử tiểu
- Làm thủ tục đăng ký đẻ
- Tiêm phòng uốn ván (AT1)
- Khám thai, siêu âm 2D
- Uống vi chất dinh dưỡng
- Uống canxi, sắt
- Bắt đầu ăn nhạt cho đến khi sinh
Lần 9: Tuần thứ 32
- Siêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi)
- Khám thai
- Thử tiểu
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
Lần 10: Tuần thứ 34
- Khám thai, thử tiểu, siêu âm
- Tiêm phòng uốn ván (AT2)
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
Lần 11: Tuần thứ 36
- Khám thai, thử tiểu, siêu âm
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
Lần 12: Tuần thứ 38
- Khám thai, thử tiểu, siêu âm
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
Lần 13: Tuần thứ 39
- Khám thai, thử tiểu, siêu âm
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
Lần 14: Tuần thứ 40
- Khám thai, thử tiểu, siêu âm
- Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt
Mẹ đừng quên tiêm phòng trước và trong khi mang bầu nhé! (google image)
Mẹ cần tiêm phòng những bệnh gì?
Rubella
Đây là bệnh lành tính, khỏi trong thời gian ngắn và hoàn toàn có thể
phòng ngừa. Nếu mẹ bị nhiễm bệnh Rubella trong 3 tháng đầu hoặc tháng
cuối của thai kỳ có thể gây sảy thai, sinh non hoặc em bé ra đời có dị
tật. Mọi lứa tuổi đều có thể bị nhiễm Rubella. Ngay cả người khỏe mạnh
nhất cũng không nên thờ ơ với bệnh này.
Trước khi tiêm phòng Rubella, bạn cần nhớ chính xác xem mình đã tiêm
chủng bao giờ chưa, có thể làm xét nghiệm và cần sự tư vấn của bác sỹ.
Viêm gan B
Ở Việt Nam, rất nhiều người bị nhiễm virus viêm gan B. Trước khi có bầu,
bạn cũng nên làm xét nghiệm và tiêm phòng viêm gan B. Vì bệnh này rất
dễ tới bệnh ung thư gan.
Thủy đậu
Thủy đậu có thể gây sốt và vùng da nổi ban ngứa ngáy. Khoảng 2% số bé có
mẹ mắc thủy đậu trong 5 tháng đầu của thai kỳ có nguy cơ mắc dị tật,
gồm dị dạng hình thể, liệt chân tay. Ngoài ra, người mẹ mắc thủy đậu còn
có thể chuyển virus gây bệnh này sang cơ thể con trong khi sinh nở.
Trước khi chuẩn bị có bầu, bạn cũng nên tiêm phòng bệnh thủy đậu và ít nhất sau 2 tháng mới nên có em bé.
Uốn ván
Mẹ có thể tiêm phòng uốn ván trước khi mang thai hoặc trong lúc mang thai mà hoàn toàn vô hại với em bé.
Uốn ván là một chứng bệnh tác động đến hệ thần kinh trung ương, gây cứng
cơ và mất nhận thức. Vi khuẩn gây uốn ván có thể được tìm thấy trong
đất hay chất thải của động vật. Chúng sẽ xâm nhập vào mạch máu qua vết
thương hở trên da; vì thế, thai phụ cần đi khám ngay khi có vết thương
sâu hoặc vết thương nhiễm bẩn. Chứng uốn ván có thể gây nên tình trạng
thai chết lưu.
Lịch tiêm vacxin uốn ván cho phụ nữ
Mũi 1: Càng sớm càng tốt khi có thai lần đầu hoặc nữ 15-35 tuổi ở vùng
có nguy cơ cao. Mũi 2: Ít nhất 4 tuần sau mũi 1. Mũi 3: Ít nhất 6 tháng
sau mũi 2 hoặc trong kỳ có thai sau. Mũi 4: Ít nhất 1 năm sau mũi 3 hoặc
trong kỳ có thai sau. Mũi 5: Ít nhất 1 năm sau mũi 4 hoặc trong kỳ có
thai sau. Không có khoảng cách tối đa giữa các mũi tiêm uốn ván.
Tiêm phòng cúm
Bạn cũng nên tiêm phòng cúm trước khi có ý định mang bầu để phòng tránh
những bị hắt hơi, sổ mũi, cúm trong thời gian mang thai. Trung tâm ngăn
ngừa và kiểm soát dịch bệnh Mỹ khuyến cáo, bà bầu nên tiêm phòng cúm
trong mùa cúm, từ tháng 11 đến tháng 3. Văcxin phòng cúm được coi là an
toàn cho sức khỏe mẹ và bé. Thời điểm tiêm phòng cúm tốt nhất là tháng
10 hoặc tháng 11 - giai đoạn cúm bùng phát mạnh.
Với trường hợp chưa tiêm phòng mà nhiễm cúm, bạn cần đi khám sớm, nghỉ
ngơi và uống đủ nước. Hãy đi khám ngay nếu xuất hiện triệu chứng cúm như
hắt hơi, ho hay chảy nước mũi, khó thở.