Polip trực tràng và hậu môn tổng hợp nguyên nhân, cách điều trị hiệu quả để phòng tránh ung thư. - Thắc mắc biết hỏi ai - Sức khỏe - diendanphunu.vn | Diễn đàn phụ nữ & Thế giới Phụ nữ Online lớn nhất Việt Nam
Tìm kiếm:  
 
 
 
08/12/2011 10:59:36 AM
Polip trực tràng và hậu môn tổng hợp nguyên nhân, cách điều trị hiệu quả để phòng tránh ung thư.

Polyp đại tràng không phải là u nhưng là một tổn thương có hình dạng giống như một khối u, có cuống hoặc không cuống, do niêm mạc đại tràng và tổ chức dưới niêm mạc tăng sinh tạo thành.Đa số polyp là lành tính nhưng một số có khả năng hoá thành ác tính (ung thư).

I. Ý nghĩa của polyp đai tràng

Việc phát hiện ra mình có polyp đại tràng hoặc trực tràng thường khiến bệnh nhân và gia đình của họ có rất nhiều thắc mắc với các câu hỏi như: tìm ra polyp có ý nghĩa như thế nào? Polyp có phải là ung thư hoặc sẽ diễn tiến đến ung thư đại trực tràng hay không? Có cần phẫu thuật không?

Vài dạng polyp như polyp tuyến ống, có tiềm năng trở thành ung thư trong khi các dạng khác – polyp tăng sản hoặc polyp viêm (giả polyp) hầu như không bao giờ hóa ác tính. Khi bàn về polyp đại tràng ta thường lưu ý những điểm sau đây:

+ Polyps rất thường gặp (30 đến 50% ở người lớn)

+ Không phải tất cả các polyp đều hóa ác tính

+ Phải cần nhiều năm để một polyp trở thành ung thư

+ Có thể cắt bỏ trọn polyps một cách an toàn

+ Xử lý một polyp tùy thuộc vào số lượng, loại polyp, kích thước, và vị trí của nó. Đa số bệnh nhân sau khi cắt polyp tuyến cần phải được theo dõi lâu dài về sau; các polyp mới có thể xuất hiện sau này và cần phải được cắt bỏ tiếp.

II. Nguyên nhân

Polyps rất thường gặp ở cả nam lẫn nữ, ở tất cả các chủng tộc trong các nước công nghiệp hóa. Điều này cho thấy các nhân tố dinh dưỡng và môi trường có thể đóng một vai trò nhất định trong sự phát triển của chúng. Chúng ta có thể liệt kê một số nguyên nhân như sau

1- Thứ nhất: Lối sống

Mặc dầu nguyên nhân chính xác chưa được biết rõ, có thể kể đến các yếu tố nguy cơ như sau:

+ Chế độ ăn nhiều chất béo

+ Ăn nhiều thịt đỏ

+ Ăn ít chất xơ

+ Hút thuốc lá

+ Béo phì

Mặt khác dùng aspirin, các loại NSAIDs và chế độ ăn giàu calci có thể làm giảm bớt nguy cơ ung thư đại tràng.

2- Thứ hai: Tuổi tác

Ung thư đại trực tràng hiếm gặp trước tuổi 40. Có đến 90% các trường hợp xảy ra sau tuổi 50, tỉ lệ nam nữ bằng nhau, do đó nên khám tầm soát ung thư đại tràng khi đến tuổi 50 và thường thì phải mất khoảng 10 năm để một polyp nhỏ phát triển thành ung thư.

3- Thứ ba: Yếu tố gia đình và di truyền

- Polyps và ung thư đại tràng thường xảy ra trong cùng một gia đình, điều này cho thấy nhân tố gia đình cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng. Tất cả các trường hợp polyp và ung thư đại trực tràng xảy ra trong gia đình cần phải thảo luận với thầy thuốc, nhất là khi ung thư xảy ra ở người trẻ, liên hệ huyết thống gần hoặc xảy ra ở nhiều thành viên trong cùng một gia đình. Theo một quy tắc chung, nên tầm soát ung thư đại tràng sớm hơn nếu có tiền sử polyp hoặc ung thư đại tràng trong gia đình.

- Một số bệnh di truyền hiếm gặp có thể gây ung thư đại trực tràng sớm với tần suất cao. Một trong những bệnh này là đa polyp tuyến gia đình (familial adenomatous polyposis - FAP) với rất nhiều polyps trong đại tràng. Một bệnh khác là Ung thư đại tràng di truyền không do polyp (Hereditary Non - Polyposis Colon Cancer - HNPCC) có gia tăng nguy cơ ung thư đại tràng, thường khởi phát ở tuổi 20 - 30 nhưng lại không thấy có nhiều polyp. Các xét nghiệm về genes chỉ cần làm ở các gia đình có tần suất cao về ung thư đại trực tràng mà thôi.

III. Các dạng polyps

Có hai dạng polyp thường gặp nhất là polyp tăng sản và polyp tuyến. Các dạng polyp khác cũng có thể gặp ở đại tràng nhưng với tỉ lệ rất thấp trong bài viết này xin không đề cập đến

1- Polyps tăng sản

Polyps tăng sản thường có kích thước nhỏ, hay gặp ở đoạn cuối đại tràng (trực tràng và đại tràng sigmoid) rất ít khi trở thành ác tính. Rất khó phân biệt polyp tăng sản với polyp tuyến nếu chỉ dựa trên hình ảnh thấy được qua nội soi, điều nay có nghĩa là các polyps tăng sản cũng thường được cắt bỏ và gửi đi làm tế bào học như các polyps tuyến.

2- Polyps tuyến (Adenomatous polyps)

2/3 polyps đại tràng là polyps tuyến. Đa số không phát triển thành ung thư mặc dầu chúng rất có tiềm năng. Polyps tuyến thường được phân loại theo kich thước, hình dáng bên ngoài và đặc điểm mô học của chúng qua sinh thiết. Theo một định luật chung, polyps tuyến càng lớn thì khả năng ung thư hóa càng cao. Do đó các polyps lớn cần phải được sinh thiết hoặc cắt bỏ hoàn toàn và gửi đi làm giải phẫu bệnh học.

IV. Chẩn đoán

- Polyps thường không gây triệu chứng gì đặc biệt, chúng thường được phát hiện khi kiểm tra nội soi đại tràng để tầm soát ung thư, hoặc sau khi xét nghiệm phân thấy có máu ẩn. Polyps đại tràng cũng có thể được phát hiện bằng phương pháp chụp đại tràng cản quang dù độ chuẩn xác không cao lắm.

- Nội soi là phương pháp tốt nhất để kiểm tra đại tràng vì nó giúp thầy thuốc quan sát được toàn bộ lớp niêm mạc của đại tràng và cắt polyps nếu phát hiện ra chúng. Trên nội soi, polyps có hình dạng một u nhỏ nhô vào lòng đại tràng. Bề mặt polyp có thể tương tự niêm mạc đại tràng bình thường hoặc có thể thay đổi về màu sắc, loét hoặc chảy máu. Polyps có thể xẹp không cuống (sessile polyps) hoặc có cuống (pedunculated polyps).

Nội soi đại tràng còn là phương pháp tốt nhất để theo dõi sư phát triển của các polyps. Một số kỹ thuật mới nhiều triển vọng để tầm soát và phát hiện polyps bao gồm: xét nghiệm phân tử gen ( molecular genetic tests), nội soi đại tràng ảo (virtual colonoscopy) sử dụng công nghệ MSCT hoặc MRI .

V. Cắt polyps

Ung thư đại trực tràng là nguyên nhân gây tử vong nhiều thứ 2, chiếm 14% các trường hợp tử vong do ung thư. Ung thư đại trực tràng có thể phòng ngừa được nếu phát hiện sớm các polyps tuyến tiền ung thư và cắt bỏ trước khi chúng trở thành ác tính. Với thời gian, các polyps nhỏ có thể thay đổi cấu trúc và biến thành ác tính, do đó nếu phát hiện polyps qua nội soi đại tràng thì nên cắt bỏ ngay.

1- Kỹ thuật

Đa số các polyps đều có thể cắt được khi nội soi đại tràng. Các polyps nhỏ được cắt thành từng mẩu nhỏ bằng một dụng cụ luồn qua ống nội soi đại tràng. Polyps lớn được cắt bằng một dụng cụ giống chiếc thòng lọng gọi là snare tròng qua phần đáy của polyps và đốt bắng điện. Đốt diện cũng giúp cầm máu sau khi cắt polyp.

Cắt polyp không đau vì phần niêm mạc đại tràng không tạo ra cảm giác đau. Ngoài ra, trước khi cắt Polyp bác sĩ nội soi có sử dụng thuốc giảm đau an thần cho bệnh nhân. Nếu polyp quá to không thể cắt được qua nội soi thì sẽ được xử trí bằng phẫu thuật.

2- Biến chứng

Cắt Polyp an toàn ít gây biến chứng. Biến chứng thường gặp nhất là chảy máu và thủng đại tràng. Tuy nhiên tỉ lệ rất thấp chỉ khoảng 1 phần nghìn. Trong trường hợp chảy máu thông thường bác sĩ sẽ xử trí bằng cách đốt điện, trong trường hợp thủng đại tràng bác sĩ sẽ khâu lại bằng phẫu thuật.

3- Sau khi cắt polyp

Tránh dùng các loại thuốc kháng đông máu như aspirin, ibuprofen (Advil®, Motrin®), và naproxen (Aleve®), trong 2 tuần sau cắt polyp. Acetaminophen (Tylenol®) an toàn hơn. Các bịnh nhân cần thiết phải dùng warfarin (Coumadin®) nên thảo luận với bác sĩ của mình. Đồng thời người bệnh cần tái khám để biết kết quả giải phẫu bệnh lý và được bác sĩ tham vấn về cách thức theo dõi polyp đại trảng trong thời gian về sau.

VI. Đề phòng.

1. Theo dõi

Bệnh nhân đã bị polyp tuyến thường có nguy cơ tái phát cao. Sau 3 năm kể từ ngày cắt polyp đại tràng lần đầu, khả năng tái phát polyp là 25 đến 30%. Một số polyp có thể đã hiện diện trong lần nội soi trước nhưng bị bỏ sót vì quá nhỏ. Một số khác mới vừa hình thành sau này. Do đó sau khi cắt polyp nên nội soi đại tràng kiểm tra sau 3 đến 5 năm. Tuy nhiên khoảng cách giữa 2 lần nội soi còn tùy thuộc nhiều yếu tố như :

+ Đặc điểm giải phẫu bệnh của polyp.

+ Số lượng polyps và kích thước polyp

+ Trong khi soi đại tràng, nếu thấy còn nhiều phần khó quan sát và nhận diện được các polyp nhỏ thì lần soi kiểm tra kế tiếp nên được thực hiện sớm hơn thời gian qui định (3 - 5 năm).

Tầm soát ung thư đại tràng cần được thực hiện theo đúng chỉ dẫn. Điều này giúp giảm rất nhiều số bịnh nhân tử vong vì căn bịnh này.

2. Đề phòng ung thư đại tràng

Các nhà khoa học hiện đang khẩn trương nghiên cứu về cách đề phòng ung thư đại tràng bằng chế độ dinh dưỡng hoặc thuốc. Một số thực phẩm và thuốc đã được xác định có thể giúp giảm nguy cơ ung thư đại tràng. ACG ( American College of Gastroenterology= Trường Chuyên Khoa về Tiêu Hóa Hoa Kỳ) gợi ý như sau để phòng chống polyp tái phát:

+ Chế độ ăn ít chất béo, nhiều hoa quả, rau và chất xơ

+ Tránh thừa cân

+ Tránh thuốc lá, bia rượu

3. Lời khuyên cho gia đình bệnh nhân

- Những người có liên hệ huyết thống độ 1 (cha me, anh chị em, con ruột) với một bệnh nhân đã được chẩn đoán có polyp tuyến hoặc ung thư đại trực tràng trước tuổi 60 sẽ có nguy cơ bị polyp tuyến và ung thư đại trực tràng cao hơn so với dân số chung. Do đó cần phải cảnh báo cho các thành viên khác trong gia đình bệnh nhân biết để có kế hoạch phòng tránh.

- Những ngưòi có liên hệ huyết thống độ 2 (ông bà, dì cô, chú, cậu) hoặc độ 3 (ông bà cố hoặc anh chị em họ) với bịnh nhân ung thư đại tràng sẽ được tầm soát tương tự như những người có nguy cơ trung bình.

- Tầm soát polyps và ung thư đại tràng cần được thực hiện đối với mọi người bắt đầu từ tuổi 50. Đối với những người có nguy cơ cao, việc tầm soát phải tiến hành sớm hơn (ở tuổi 40). Nội soi đại tràng, nội soi đại tràng ảo bằng MSCT 64 hiện đang là những phương pháp tầm soát tốt nhất.

- Các bệnh lý khác như ung thư đại trực tràng di truyền không polyps (hereditary nonpolyposis colorectal cancer), bệnh đa polyps tuyến gia đình (familial adenomatous polyposis), viêm loét đại tràng, bệnh Crohn đều làm tăng đáng kể nguy cơ polyps và ung thư đại tràng trong các thành viên của một gia đình. Việc tầm soát ung thư đại tràng ở nhóm dân số này cần phải được chú ý.

Tác giả
#195429
08/12/2011 11:05 AM
Xin cho mình hỏi polyp trực tràng có chuyển thành ung thư được không và nội soi đại tràng có thể phát hiện polyp không ạ? Mong nhận được phản hồi sớm của mọi người.
Tác giả
#195430
08/12/2011 11:06 AM

Polyp đại trực tràng là bệnh thường gặp. Đây là những khối u lồi vào trong lòng đại trực tràng, hình thành do sự tăng sinh quá mức của niêm mạc đại trực tràng. Polyp có khả năng phát triển thành ung thư với tỷ lệ tăng dần theo năm nếu không được điều trị. 30% trường hợp ung thư đại trực tràng là do polyp. Polyp đại trực tràng nếu được phát hiện sớm sẽ giảm thiểu việc phát triển thành ung thư. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm và điều trị polyp đại trực tràng thường gặp nhiều khó khăn, bởi triệu chứng bệnh thường mờ nhạt. Đến khi triệu chứng rõ ràng và khối u lòi ra ngoài hậu môn hoặc khối u to gây tắc ruột thì việc điều trị đôi khi đã chậm.

Nhưng hiện nay với kỹ thuật nội soi đại tràng, những bệnh nhân mắc bệnh ở đại trực tràng có thể yên tâm, bởi phương pháp này giúp bác sĩ phát hiện các polyp nhỏ, ở giai đoạn sớm, từ đó có biện pháp điều trị phù hợp và hiệu quả. Khi có các biểu hiện như: có máu trong phân, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài trên 1 tuần hoặc đau bụng thì nên đi nội soi và nếu có polyp thì xử lý ngay để tránh nguy cơ ung thư.

Chuyển đến:
Chia sẻ qua PNN Connect
Bình luận
Ảnh
Video
Mã nhúng
Bình luận của bạn phải gõ bằng tiếng Việt có dấu và có nội dung lành mạnh, không mang nội dung phản động, không vi phạm thuần phong mỹ tục Việt Nam. Bình luận có nội dung xấu sẽ bị xóa bỏ.

Thống kê
Tổng số bài viết đã gửi vào diễn đàn là 21718
Diễn Đàn hiện có 75881 thành viên
Chúng ta cùng chào mừng thành viên mới đăng ký nguyenthanhlong8417